25 mrt 2019
Deel:

Wat is een bijzondere curator?

Anders dan de rechtbank Zeeland-West-Brabant, informeren de meeste rechtbanken ouders uitsluitend via de beschikking over de benoeming van een bijzondere curator voor hun kind(eren). De uitleg in die beschikking varieert van zeer bondig tot uitbebreid. Ik merk dat het voor ouders lang niet altijd duidelijk is wat zo'n benoeming nu behelst. Heel begrijpelijk overigens, want het blijft vooralsnog een bijzondere situatie. De rechtbank Zeeland-West-Brabant ontwikkelde een informatieblad voor ouders, voor wiens kind(eren) een bijzondere curator wordt benoemd; deze informatie deel ik hier graag met u: 

Informatie voor ouders over de  bijzondere curator/gedragsdeskundige

In de procedure tussen u en uw ex-partner is de rechter voornemens een bijzondere curator (gedragsdeskundige) te benoemen of heeft de rechter reeds besloten een bijzondere curator (gedragsdeskundige) te benoemen. 

Wat is een bijzondere curator?

Een bijzondere curator wordt benoemd over uw kind (of kinderen). De bijzondere curator dient de belangen van uw kind te behartigen in de procedure, zodat duidelijk wordt welke oplossing het beste is voor uw kind. De bijzondere curator dient de stem van uw kind te vertolken. Het gaat in de procedure immers om de toekomst van uw kind, daarom is het belangrijk dat het belang van uw kind goed naar voren wordt gebracht bij de rechter.

In de meeste gevallen zal de rechter kiezen voor een gedragsdeskundige als bijzondere curator, een psycholoog of orthopedagoog, nu deze in staat is goed naar kinderen te luisteren en hun problemen te verwoorden. Uw kind wordt niet aan een kruisverhoor onderworpen. Het gesprek met uw kind zal aangepast worden aan de leeftijd van het kind. Met heel jonge kinderen zal het gesprek spelenderwijs plaats vinden. Over ieder kind (van 0 tot 18 jaar) kan een bijzondere curator worden benoemd.

Wat gebeurt er na de benoeming van een bijzondere curator?

Als de rechter heeft besloten een bijzondere curator te benoemen, ontvangt u een (tussen)beschikking van de rechtbank waarin u leest welke bijzondere curator is benoemd. Deze persoon zal contact met u opnemen voor het maken van een afspraak voor een gesprek met het kind. Ook met u als ouder zal de bijzondere curator willen spreken. Er kunnen meerdere gesprekken plaats vinden, met u, uw ex-partner en uw kind, mogelijk ook gezamenlijke gesprekken. De bijzondere curator mag ook andere personen benaderen voor informatie, bij voorbeeld een nieuwe partner, een leerkracht van school of de gezinsvoogd (in het geval van een ondertoezichtstelling).

Van de gesprekken met de ouders/verzorgers en de kinderen maakt de bijzondere curator een (puntsgewijs) verslag. De bijzondere curator heeft ook de beschikking gekregen over de processtukken. Aan de hand van alle informatie uit de gesprekken en de processtukken, zal de bijzondere curator zich een beeld vormen van de situatie rondom uw kind en wat uw conflict voor het kind betekent. De bijzondere curator zal dit met u bespreken. Mogelijk zal hij/zij samen met u ook proberen om tot een oplossing te komen, waarin iedereen zich kan vinden. U wordt dus heel nadrukkelijk bij de oplossing betrokken. Lukt dit niet, dan zal de bijzondere curator een schriftelijk advies aan de rechter uitbrengen. Voor het onderzoek krijgt de bijzondere curator acht weken de tijd. Door omstandigheden (b.v. vakantie) kan die termijn worden verlengd.

Wat kan het advies inhouden?

Het advies kan inhouden dat de bijzondere curator aan de rechter een concreet voorstel doet met betrekking tot het geschil (dat kan gaan over het gezag, het hoofdverblijf, de zorgregeling, de omgangsregeling of de vervangende toestemming om te mogen verhuizen). Het kan ook zijn dat u samen met de bijzondere curator tot de conclusie komt dat het in het belang van uw kind is dat u, uw ex-partner en/of uw kind een bepaald hulpverleningstraject gaat/gaan volgen. Andere adviezen kunnen zijn: mediation (bemiddeling) of een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming. De bijzondere curator brengt verslag en advies rechtstreeks uit aan de rechter. De bijzondere curator behoeft zijn/haar advies niet tevoren met u door te spreken.

Wat gebeurt er nadat de bijzondere curator het advies heeft uitgebracht?

U krijgt de mogelijkheid om (samen met uw advocaat) op het verslag en advies te reageren. U kunt aangeven of u een zitting wenst om het advies te bespreken. In dat geval zal ook uw ex-partner (met advocaat) uitgenodigd worden voor de zitting. Tevens zal de Raad voor de Kinderbescherming vertegenwoordigd zijn op de zitting en een advies uitbrengen. Als u geen zitting wenst en uw ex-partner ook niet, zal de rechter een beslissing nemen. Indien u en/of uw ex-partner wel een zitting wenst/wensen, zal de rechter na de zitting, waarop het verslag en het advies van de bijzondere curator zullen worden besproken, een beslissing nemen. Dit kan een eind- of tussenbeslissing zijn. Een tussenbeslissing kan bij voorbeeld zijn dat u en uw ex-partner ieder of gezamenlijk een hulpverleningstraject gaan volgen. De zaak komt dan even stil te liggen. Na afloop van het traject wordt bekeken hoe de stand van zaken dan is en zal de rechter opnieuw moeten beslissen.

Stopt hierna de taak van de bijzondere curator?

De bijzondere curator is benoemd voor de duur van de procedure. Wanneer er een eindbeschikking is gegeven door de rechter, is de taak van de bijzondere curator beëindigd. Dit geldt niet na een tussenbeschikking, waarin een verwijzing naar een hulpverleningstraject of mediation heeft plaatsgevonden of een aanhouding van de zaak om een andere reden. Het is mogelijk dat de bijzondere curator later opnieuw contact opneemt met uw kind en/of met u en uw ex-partner (al dan niet op verzoek van de rechter). De belangrijkste rol van de bijzondere curator is echter gedurende haar/zijn eigen onderzoek.

Bron: Onderzoek (Pilot bijzondere curator/gedragsdeskundige in de rechtbank Zeeland-West-Brabant) in opdracht van de Raad voor de rechtspraak, uitgevoerd door VanMontfort; november 2016.

Caroline Eggermont
Bijzondere curator/gedragsdeskundige
MfN (familie) mediator
De Familiezaak Deventer


Delen van dit artikel kan middels de knoppen hier onder: